السيد محمد صادق الروحاني
44
خاتم پيامبران (ص) و امير مؤمنان (ع) و مقام معصومين (ع) (فارسى)
هيچ ايرادى ندارد تا وجود ايشان را نيز علت غائى بدانيم . تفاوت علت غائى و علت فاعلى س 34 : تفاوت علت غائى و علت فاعلى چيست ؟ و چرا درست نيست كه بگوئيم اهل بيت عليهم السلام علت غائى هستند ؟ ج : باسمه جلت اسمائه علت فاعلى ، آن ذاتى است كه مستقيماً با اراده فعل همراه است كه همان علت نزديك ، بوده و وجود ، قدرت ، دانائى و ارادهاش در فاعليت فعل ( انجام فعل ) تأثير مستقيم دارد ؛ چنانچه محقق اصفهانى نيز همين تعريف را گفته است . اما علت غائى ، مقصودى است كه در پسِ فعل مىباشد . با اين تعريف روشن مىشود كه تعبير از اهل بيت عليهم السلام به علت غائى خلقت ايرادى وارد نمىآورد زيرا برخى اخبار و احاديث همين را تصريح كرده است ، مانند اين حديث قدسى كه مىفرمايد : « لَوْلاكَ لَما خَلَقْتُ الْافْلاكَ ، وَ لَوْ لا عَلِيّ لَما خَلَقْتُكَ ، وَ لَوْ لا فاطِمَةُ لَما خَلَقْتُكُما » . « 1 » فلسفهء وجود دشمنان معصومين عليهم السلام س 35 : به استناد حديث شريف كساء : « من آسمان برافراشته را نيافريدم و زمين گسترده را خلق نكردم . . . مگر براى محبت اين پنج تن . . .
--> ( 1 ) . « ( اى محمد ) اگر براى وجود تو نبود افلاك را نمىآفريدم و اگر براى وجود على نبود تو را نمىآفريدم و اگر براى وجود فاطمه نبود هر دوى شما را نمىآفريدم » ؛ شرح دعاى صباح ، خوئى ، ص 46 ؛ مطالب السؤول فى مناقب آل الرسول ، ص 57 . .